10 Maddede Zeytinyağı

Bir meyvenin suyunu düşünün ki; hem yemeklerin temelini oluşturan veya lezzet artırıcı olarak eklenen yağ olarak kullanılsın, hem sağlık amacıyla vücut bakım ürünü yerine geçsin. İnsanlar zeytinyağını binlerce yıldır kullanıyor. Biz ona kaba tabirle “yağ” diyoruz ancak biliyoruz ki doğanın bize bahşettiği bu ürün “yağ”dan çok daha fazlası. İşte; 9 maddede zeytinyağı hakkında her şey.

Zeytinyağı Nasıl Üretilir?

En iyi kalitede zeytinyağı üretmek için zeytinler hassas yöntemlerle toplanır ve temizlenir. Ardından zeytinyağı üretim tesislerinde sıkma işlemi gerçekleştirilir. Geleneksel yöntem olarak bu işlem için iki büyük yuvarlak taş kullanılırken şimdilerde çelik bıçaklar kullanılıyor. Sıkma işleminin ilk aşamalarında ortaya çıkan hamurumsu malzemeye su katılarak yavaş yavaş yoğurulur. Bu işlem ile yağ moleküllerinin bir araya gelmesi sağlanır. Su ile yoğurulan hamurumsu malzeme santrifüj makinasına konularak içindeki suyun veya yağın birikmesi sağlanır. Bu işlemi çamaşır makinalarının sıkma işlemine benzetebiliriz. Daha sonra bu yağ ve su karışımı ayrıştırılarak zeytinyağı elde edilir.

Zeytinyağı Türleri

Naturel Zeytinyağı: Zeytinin daldan koparıldıktan hemen sonra, mekanik yöntemlerle belli bir sıcaklığın üstüne çıkmadan sıkılmasıyla elde edilen doğal zeytinyağı çeşididir. Doğrudan yenilebilir ve yapay herhangi bir madde kullanılmaz. Asit derecelerine göre TSE (Türk Standartları Enstitüsü) ve UZZK (Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi) tarafından üçe ayrılır.

  1. Naturel Sızma Zeytinyağı: Asit oranı en düşük ve kusursuza yakın olan zeyinyağı çeşididir. Naturel sızma zeytinyağı, erken hasat veya normal hasat zamanı toplanan zeytinlerin toplandıktan hemen sonra soğuk sıkım yöntemiyle üretilir. Daha çok çiğ tüketimde tercih edilir, ancak böyle bir kural yoktur. İstenilen her yemekte kullanılabilir. Hafif acımtırak ve boğazı yakan aroması zeytinyağının naturel sızma olduğuna işarettir. Uluslararası alanda Extra Virgin (EVOO) olarak adlandırılır.
  2. Naturel Birinci Zeytinyağı: Asit oranı naturel sızma zeyinyağlarına göre daha fazladır bu nedenle hafif kusurlu olarak değerlendirilir. Çiğ kullanım dışında yemeklerde daha çok tercih edilebilir
  3. Naturel İkinci Zeytinyağı: Oleik yağ asidi oranı 100 gram zeyinyağında 2,0 ve 3,3 gram arasında değişebilir. Rafine edilmeden tüketilebilecek son aşama zeytinyağıdır. Kızartmalarda daha çok tercih edilebilir. Natürel ikinci zeytinyağının asit oranından daha yüksek asit oranına sahip zeytinyağları rafine işlemine gönderilir.

Rafine Zeytinyağı: Yüksek oranda asit içerdiği için doğrudan tüketilmesi vücut ve mide sağlığı için tehdit oluşturabilecek doğal naturel zeytinyağlarının tüketilebilir hale getirilmesi için rafinasyon işlemi uygulanır. Bu işlemde yağın doğal trigliserit yapısı değişime uğramadan asit, renk, tat ve doku özelliklerinde bir takım iyileştirmeler yapılır. Daha çok kızartmalar için uygundur.

Riviera Zeytinyağı: Naturel ve rafine zeytinyağlarının karıştırılmasıyla elde edilir. Asit oranı 100 gramında 1 gramı geçmez. Naturel ve rafine özelliklerini bir arada gösterdiği için hem sıcak hem de soğuk yemeklerde kulanılabilir.


Eğer zeyinyağı çeşitleri için bir yorum yapmamız gerekirse; zeytinyağının en doğal ve sağlıklı çeşidi Naturel Sızma (Extra Virgin) Zeytinyağıdır. Dolayısıyla naturel sızma zeytinyağları her evde bulundurulmalı ve her çeşit yemekte kullanılmalıdır.

Neden Zeytinyağı Tercih Etmeliyim?

Çoğu insan, sağlığa birçok kanıtlanmış faydası olduğundan dolayı zeytinyağı tercih eder. Zeytinyağı doymamış bir yağdır, hafiftir. Vücutta kalp ve dolaşım sistemini yormaz. Akdeniz usulü beslenmenin temel ögesidir. Akdeniz usulü beslenmenin ise uzun ve sağlıklı yaşamak açısından önemini çok iyi bilmekteyiz. Meyvemsi ve acımtırak tat dokusuyla naturel sızma zeytinyağı dünyaca ünlü şeflerin de tariflerinden eksik etmediği bir lezzettir. Aslında beslenme için çok daha fazlasıdır.

Zeytinyağının Sağlığa Yararları

Kalp hastalıkları, diyabet, alzheimer ve kanserler. Hayatımızda yaşamak istemediğimiz sağlık problemlerini uzun bir listede sıralayabiliriz. Ancak bu hastalıklardan korunmak ve riski azaltmak sağlıklı bir beslenme şekliyle mümkün. Halihazırda, zeytinyağı tüketiminin sağlığa olan yararları üzerine yapılan araştırmalar dünya çapındaki tıbbi akademik dergilerin sayfalarında yer bulmakta ve bunların sayısı her geçen gün artmaktadır. Yemeklerde kullandığınız doymuş veya hayvansal yağların yerini zeytinyağıyla değiştirerek işe başlayın. Kısa vadede vücudunuza olan faydasını göreceksiniz.

Bunu da okuyabilirsiniz: Zeytinyağının Çocuklar için Faydaları

Zeytinyağının Kalite Kriterleri

Zeytinyağının aroması, meyvemsiliği, kalitesi birçok değişken faktöre bağlıdır. Kaliteli zeytinyağına ilgi duyuyorsanız öğrenmeniz gereken unsurların sayısı fazladır. Ne yazık ki şişelerin üzerindeki etiketlerde yazılanların çok da doğru olmadığı bir dönemde yaşıyoruz. Her şeyin iyisini kötüsünü öğrenmek için en iyi yol, neyi nasıl arayacağınızı ve nasıl tadacağınızı öğrenmektir. Zeytinyağının kalitesini tespit etmek için “Oleolog” adı verilen uzmanlar tadımlar yaparlar ve bu alanda başta İtalya ve ABD olmak üzere farklı ülkelerde zeytinyağı yarışmaları düzenlenir. Bu yarışmalarda ödül almış yağları rahatlıkla tercih edebilirsiniz. Oleolog.com ise bu ürünleri satın alabileceğiniz zeytinyağı üzerine hizmet veren bir pazaryeridir.

Zeytinyağı Tadımı Nasıl Yapılır?

Zeytinyağı tadımı kaliteyi anlamak, iyiyi ve vasatı ayırt etmek açısından önemli bir iştir. İyi bir tadım yapabilmek için sigara içmemek, vücutta parfüm benzeri koku algısını etkileyecek kimyasallar kullanmamak ve ağzı daralan ancak hacmi geniş, aromayı içinde hapsedecek bir bardak kullanmak gerekir. Hatta bu iş için genellikle mavi renkte, oleologlarca kullanılan özel bardaklar üretilmiştir.


Zeytinyağını tadım yapacağınız bardağa az miktarda koyun ve iki elinizle bardağı ısıtın. Daha sonra burnunuzu bardağın ağzından içeriye doğru götürün. Eğer taze biçilmiş çimenimsi koku da dahil farklı meyvemsi ve hoş aromatik kokular alıyorsanız, iyi bir zeytinyağı tadıyorsunuz demektir. Hatta tadım yaptığınız bardaktaki zeytinyağından ufak bir yudum alın, boğazınızın üst kısımlarında hafif bir yanma hissi oluşuyorsa bu durum da kalite göstergesidir.

Zeytinyağı Satın Alırken Nelere Dikkat Etmeliyim?

Zeytinyağı seçmek, sürekli yeni tatlar keşfetmek sizin için eğlenceli bir aktivite olabilir. Sofranızda kaliteli bir ürün bulundurmak ve sağlık hissi diğer birçok şeyden önemlidir. Fabrikasyon veya seri bant üretimi yapan büyük şirketlerin ürünlerindense, kendi zeytin bahçesinin zeytinlerinden markalı butik üretim yapan daha küçük markaları tercih etmek kaliteye ulaşmak açısından daha etkili olacaktır.
Her sene ülkemizden, kendini kaliteli zeytinyağı üretmeye adamış küçük üreticilerimiz uluslararası birçok zeytinyağı yarışmasında ürünleriyle yer alır. Türkiye’den, Anadolu topraklarında yetişen zeytinlerden üretilen zeytinyağlar bu yarışmalarda önemli dereceler elde etmektedir. Siz de bu ödüllü üreticilerin zeytinyağlarını tercih ederek hem sağlıklı bir tercih yaparsınız hem de küçük üreticiyi desteklemiş olursunuz.

İyi Zeytinyağı Neden Pahalıdır?

Market raflarında bir çok zeytinyağı var. Bazı ürünler 20 TL iken bazıları 40 TL. Bu fiyat farkını açıklayan birçok neden sıralanabilir. Çoğu zaman şişeye giren zeytinyağının üretim maliyetine bağlı olmak koşuluyla biri fabrikasında dökme olarak aldığı zeytinlerden üretim yapan büyük bir şirket iken diğer dik yamaçlardaki sağlıklı zeytin ağaçlarının zeytinlerinden üretim yapan küçük bir üretici olabilir.
Bir defa dünyaya geliyoruz, yediklerimiz içtiklerimiz kaliteli olmalı ki sağlıklı bir yaşamımız olsun. Dünyaca ünlü kahve zincirinde kahve içerken aslında kahveye değil deneyime de para ödüyorsunuz. Zeytinyağı da aynı kategoriye girebilir, iyi zeytinyağı kullanmak iyi bir deneyimdir. Aslında pahalı olan kaliteli ürüne para verirken, yarışmalardan kazanılan ödüllere, üretim yapılan tesisin giderlerine, şişeleme maliyetlerine de ortak oluyorsunuz. Küçük ve kaliteli üreticiyi yaşatmış oluyorsunuz.

Bunu da okuyabilirsiniz:Zeytinyağı Fiyatlarını Etkileyen 5 Önemli Unsur

Zeytinyağı ile Yemek Yapmak

İster sıcak olsun, ister soğuk, ister kızartma olsun, ister haşlama… Zeytinyağı hemen hemen her türlü yemekte kullanmak için uygundur. Sadece naturel sızma zeytinyağlarını yüksek ısılarda kullanmak lezzetinde bozulmaya yol açabilir, bu durumlar için riviera zeytinyağı kullanabilirsiniz.
Kızartma ve sıcak yemeklerde daha düşük kaliteli zeytinyağını tercih etmek daha iyi olabilir. Çünkü, kaliteli naturel sızma zeytinyağlarını yüksek ısılarda kullanmak aroma değerlerinin kaybolmasına yol açar.

Yine de zeytinyağı; pişirme, kızartma ve mutfağınızdaki her şey için diğer pişirme yağı seçeneklerinden çok yönlü ve çok daha sağlıklıdır.

Menü
Close

Sepetim

Merhaba!

Kişisel verileriniz bu web sitesindeki deneyiminizi desteklemek, hesabınıza erişimi yönetmek ve gizlilik ilkesi sayfamızda açıklanan diğer amaçlar için kullanılacaktır.

Hesabınız var mı?

Kategoriler